ಹಳ್ಳಿಯ ಕಡೆಯ ಜನ

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ
ಲಾಳಾ ಕಟ್ಟಿ ಹೊಡೆದವರು
ಚಳ್ಳಾ ತೊಟ್ಟು ಬಂದವರು

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪಾತ್ರೆ-ಪಗಡೆಗಳಿಗೆ
ಕಲಾಯಿ ಮಾಡಿದವರು
ಇದ್ದಿಲ ಹೊಲೆ ಮಾಡಿ ಸುಟ್ಟವರು

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ರುಬ್ಬುವ, ಬೀಸುವ
ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹುಳಿ ಹಾಕಿದವರು
ಸುತ್ತಿಗೆಯಲಿ ಹೊಡೆದವರು

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ನಮ್ಮ ತೋಟದ ಹುಣಸೆ-ಮಾವಿನ
ಮರದಿಂದ ಹಣ್ಣು ಇಳುವಿದವರು
ತಲುಪಿನ ಕಡ್ಡಿ ಹಿಡಿದು ಬಂದವರು 

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ಬಿರು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬಂದು
ಐಸ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಾರಿದವರು
ಬೈಸ್ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಸುತ್ತಿದವರು

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಾಸಿಗೆ, ದಿಂಬುಗಳಿಗೆ
ಹತ್ತಿ ತುಂಬಿ ಕೊಟ್ಟವರು
ದೊಣ್ಣೆ ಹಿಡಿದು ಬಂದವರು

ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು ಅವರು
ಚೂರಿ ಚಾಕು ಕುಡುಗೊಲುಗಳಿಗೆ
ಸಾಣೆ ಹಿಡಿದವರು ....   
ಕುಲುಮೆ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆದವರು... 

ಅಮ್ಮ

ಅಮ್ಮ
--------------------------------------

ನನ್ನೊಳಗಿನ ನಾಡಿಮಿಡಿತ ನನ್ನ ಅಮ್ಮ.
ತುಂಟ ನಗೆ, ಹೊಳೆವ ಕಂಗಳು, ದುಂಡನೆ ಮುಖ.
ದಿಟ್ಟ ನೋಟ ನನ್ನೆಡೆಗೆ, ನನ್ನಂತೆ ಹುಬ್ಬು ಹಲ್ಲು ಹುಚ್ಚು ನಗೆ.
ಮಳೆ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ಬೀಸುವ ತಂಗಾಳಿ ಅವಳ ಮಾತು.
ಅವಳ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಬೆರಗಾಗಿ ನನ್ನಪ್ಪ ಕೈ ಹಿಡಿದ.
ಬಹಳ ದಿನ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ನನ್ನ ತಾತ ಕೊನೆಗೂ ಧಾರೆ ಎರೆದ.
ಅವಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಹುಡುಗಾಟವೇನಲ್ಲ.
ನನ್ನಪ್ಪ ಕೆಟ್ಟಾಗ ಹುಚ್ಚಿಯಂತೆ ಊರೂರು ಅಲೆದಳು.
ಮಕ್ಕಳ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಇಲ್ಲೆ ಬೇರೂರಿದಳು.

ಅವಳದ್ದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಮೌನವ್ರತ; ಮುರಿಯುವಾಗ ದಿಟ್ಟ ಮಾತು.
ಪುಂಡು ಅಪ್ಪ ದೇವರ ಕೋಣೆಯ ಮುಂದೆಯೇ
ವಿಸ್ಕಿ, ರಮ್ಮು, ಬ್ರ್ಯಾಅಂಡಿ, ಹೀರುವಾಗ ಎದೆಗುಂದದೆ
ಬಿಸಿ ಮುದ್ದೆ ಬಸ್ಸಾರು ಮಾಡಿಟ್ಟು,
ಕೆಂಡದಲ್ಲೆರಡು ಹಪ್ಪಳ ಸುಟ್ಟು,
ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುವುದನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತ
ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಹೊತ್ತು ಕುಳಿತು,
ನಡುಮನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಓದಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಡುವಳು.

ಅಪ್ಪನ ಪುಂಡಾಟ ಮಿತಿಮೀರಿದರೆ ಅವನ ಪ್ರೇಯಸಿ
ನಂಜಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೇಳದೆ ಕೇಳದೆ ಹೋಗುವನು.
ಮಕ್ಕಳೆ ಹೋಗಿ ಕರೆದರೂ ಹಿಂದಿರುಗದ ಅವನ
ಪುಅಂಡಾಟವನ್ನು ಅಮ್ಮ ತನ್ನ ತುಂಟತನದಲ್ಲೆ ಮುರಿವಳು.
'ಹೆಂಡ ಕುಡಿದು ತುಂಡು ಕಡಿಯುವ ಚಟ ನಿಮಗೆ,
ತಿಂದ ದಿನ ಅಲ್ಲೇ ಮಲಗಿ' ಎನುವಳು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನಂಜಿಯನ್ನು 'ಚಿಕ್ಕವ್ವ' ಅನ್ನುವಂತೆ ಹೇಳಿಕೊಡುವಳು.
ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ನಂಜಿಯನ್ನು 'ತಂಗಿ ಬಾರೇ' ಅನುವಳು.

ಅಪ್ಪನ ಅಕ್ಕ ಸುಳ್ಳು ಚಾಡಿ ಹೇಳಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹೊಡೆಸುವಳು.
ನಾವೂ ಹೆದರಿ ಅತ್ತೆಯ ಪರ ವಹಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮುಗ್ಧತೆಗೆ ಮರುಗುವಳು.
ಒಬ್ಬಳೆ ಇದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಕೈಲಿ ಹಾಡಿಸುವಳು.
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ತಲೆ ಬಾಚಿ, ಚೆಂದದ ಬಟ್ಟೆ ತೊಡಿಸಿ
ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಆಡಲು ಬಿಡುವಳು.
ಹೊಸ್ತಿಲ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ನನ್ನೆಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಹಿಗ್ಗುವಳು.
ನನಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷ ತೊಡಿಸಲು ಅಕ್ಕಂದಿರಿಗೆ ಹೇಳುವಳು.
ನಟ್ಟಿಗೆ ಮುರಿದು ದೃಷ್ಟಿ ತೆಗೆವಳು.
ಅಪ್ಪನಿಗೆ 'ಎಷ್ಟು ಚೆಂದ ಇದಾನೆ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ' ಅನುವಳು.
ಅಪ್ಪ ಕಸಿವಿಸಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೆ ಗುರಗರನೆ ನೊಡುವನು.

ಅಪ್ಪನ ಮೇಲಿನ ಸಿಟ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ
ಅವಳನ್ನು ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ
ಅವಳ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ಬೈದು ತೀರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಎಲ್ಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನಮಗೂ ಒಂದಷ್ಟು ಒದೆಯುತ್ತಾಳೆ.

ಅಪ್ಪ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಮದುವೆ ಮುಂಜಿ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ತಾನು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಲು ಹಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತನ್ನಪ್ಪ ತೋರಿಸಿದ ಹಾಗೆ ನಮಗೂ ಹುಳಿ ಮಾವಿನ ಮರ ತೋರಿಸಿದ.
ಆ ಮರದ ಮುಅಂದೇಕೋ ಅವನದ್ದು ವಿಪರೀತ ಸಂಕಟ.
ಮಂಕಾದ ನನ್ನ ಕಂಡು ಅಮ್ಮ ಧೈರ್ಯ ಹೇಳುವಳು.
'ನಿಮ್ಮಜ್ಜನ ಹುಳಿ ಮಾವಿನ ಮರ ಇನ್ನು ಬಹಳ ದಿನ
ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಹೆದರಬೇಡ'.
ನಾನು ರುಚಿಯಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ,
ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಕಾಲ ಸವಿಯಲು ಆಸೆಪಡುತ್ತಾ
ಆ ಮರ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದನ್ನೇ ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.

ಅಪ್ಪ ಊರೂರು ಆಲೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅಮ್ಮ ಒಬ್ಬಳನ್ನೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು.
ಹೊಂಚುತ್ತಾನೆ ಹೇಗಾದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಹುಚ್ಚಿ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಲು.
ಅಮ್ಮ ನನ್ನ ನಗುವಿನಲ್ಲೆ ಎಲ್ಲ ಮರೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಅವನು ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೆ ಗುಳೆ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ.
ಹದಿನೈದು ದಿನ ಮುದ್ದೆ ಇಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ವಾಪಸ್ಸು ಬಂದು ನನ್ನ ಗಂಡ ಸರಿಹೋಗಿದ್ದಾನಂತ ವಠಾರಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸಾರುತ್ತಾಳೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಗಾದರೂ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಅಪ್ಪನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪನ್ನೆಲ್ಲ ಮರೆ ಮಾಚುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳಿಗೆ ನನ್ನದು ಹೆಣಭಾರದ ಋಣಭಾರ.
ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಆಡಿದರೂ, ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೂ,
ಮೊಲೆ ಹೀರಿದರೂ, ಎದೆಗೆ ಹೊದ್ದರೂ ತೀರದು.
ಮತ್ತೆ ಅವಳಲ್ಲೆ ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಕೊಂಚ ತೀರಬಹುದಷ್ಟೆ.

ಬೆಳಗು ರಸ್ತೆ

ಹೊತ್ತು ಮೂಡುವ ಮೊದಲೆ ಎದ್ದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟವನಿಗೆ
ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲು ಮರೆವು.
ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮುಂದೆ ಮಲಗಿ ಬೀಳ್ಕೊಡುವ
ಮನೆಯೊಡತಿಯಿಟ್ಟ ರಂಗೋಲಿ.
ಪರಂಗಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಹೊರಟವನ ನೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಚಿಹ್ನೆಯೊಂದು ನಕ್ಕಂತೆ ಭಾಸ ನನಗೆ.
ಮನೆ ಗೇಟು ದಾಟಿದರೆ ಬೇರೆಯದೇ ಲೋಕ.

ಮುಖಕ್ಕಿಷ್ಟು ನೀರು ಚುಮುಕಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಬಂದ
ಗಿರಾಕಿಯ ಕಾಯುತ್ತ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತ ಕ್ಷೌರಿಕ.
ಜೋಡಿ ಪೊರಕೆಯನಿಡಿದು ಕಸಗುಡಿಸುವ
ಮಲಗಿದ್ದ ಧೂಳನೆಬ್ಬಿಸಿ ಕುಡಿದು, ನನಗೂ ಕುಡಿಸುವ
ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ಹೆಂಗಸರು.
ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತ
ಹಿಂದಿನ ದಿನದ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗಳು ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ. ನಿತ್ಯದರ್ಶನ.

ತಿಲಕನಗರ ಸ್ಲಮ್ಮಿನ ಅಡ್ಡರಸ್ತೆಯ ತಿರುವಿನಿಂದ
ಗುಟುರು ಹಾಕುತ್ತ ನುಗ್ಗಿಬರುವ ಸ್ಕೂಟರು.
ತುರ್ತುಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಗೆಳೆಯರ ಸವಾರಿ.
ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವ ಭಯ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು.
ದಡಬಡಿಸಿ ಸಾಗುವ ಮಣಾ ಮಣಾ ಸದ್ದಿನ ಲಾರಿ.
ಅಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದೆ ಮಲಗಿರುವ ಬೀದಿನಾಯಿಗಳು.

ಮೈಮರೆತು ನಡೆಯುವ ಯುವಕನನ್ನು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವ ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು.
ಚಪ್ಪಾಳೆಗೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ದಂಡ ತೆರಬೇಕು.
ಕಾಲುದಾರಿಯ ಸಂದಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬರಿಯಂಗಡಿಗೆ ಪೇದೆಯ ಭೇಟಿ.
ಹುಳಿಮಾವಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ಸಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇಳುವ,
ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬೀಡಿ ಸೇದುವ
ಹಳ್ಳಿಗ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ.

ಕಂಪನಿ ಬಸ್ಸಿನ ಚಾಲಕ ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ಬಸ್ಸು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಿದರೆ ಕಿಟಕಿ ನೋಟ ಶುರು.
ಪೇದೆಯ ಕೈಲಿ ಕೊಬ್ಬರಿ, ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳ ಕೈಲಿ ದುಡ್ಡು,
ಹೆಂಗಸರ ಕೈಲಿ ಪೊರಕೆ, ಹಳ್ಳಿಗನ ಕೈಲಿ ಬೀಡಿ,
ನಿತ್ಯ ನಡೆಯುವ ಬೆಳೆಗಿನ ಮಂಗಳಾರತಿ.
ನನಗೆ?, ರಸ್ತೆಗೆ?.

ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಹನಿಗಳು

ದಿನವೊಂದರ ಸಂಜೆ ಐದರಲ್ಲಿ
ಆಗಸದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಮೋಡಗಳಾವರಿಸಿ
ಕಾರ್ಮೋಡವೊಂದು ಕರಗಿ
ಮುತ್ತಿನಹನಿಗಳು ಸುರಿದು
ಜಗವೊಂದು ಕ್ಷಣ ಸ್ತಬ್ದವಾಗಿರಲು
ಕರಗಿದ ಮೋಡದಂಚಿನಿಂದ ರವಿಇಣುಕಿದ
ಮುತ್ತಿನ ಮಳೆಹನಿಯ ಸಾಲು ಸಾಲೊಳಗೆ
ಹೊಳೆವ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲುಕೋಲೊಂದು ತೂರಿ
ತೆಳುನೀಲಿ ಬಾನಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತೊಂದು ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು. ೧

ಇದಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಮೋಡ ಕರಗಿರಲು
ರವಿ ಇಣುಕುತಿದ್ದ ಧರಣಿಯತ್ತ
ಕಾಲ ಬಂದೆರಗಿ ರವಿಯ ಜಗ್ಗುತಿದ್ದ
ಪಡುವಣದಿ ಬಾನಿಳೆ ಸಂಧಿಸುವತ್ತ
ಇತ್ತ ಧರೆಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತಿನ ಹನಿಗಳು
ಕೆಸರಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾದವು
ಮುಂಗಾರಿನ ಮೊದಲ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದು
ಭೂತಾಯಿಯ ಹಸಿಮೈ ಕಂಪು ಸೂಸಿರಲು
ಉದ್ದೀಪನಗೊಂಡು ಉಲ್ಲಾಸದಿ ಜೀಕಿತೊಂದು ಹುಲ್ಲುಗರಿಕೆ. ೨